ABD'nin Venezuela'ya yönelik hamlesi, uluslararası sahneyi adeta bir kutuplaşma alanı haline getirdi. Dünyanın dört bir yanından liderler ve kuruluşlar bu duruma ilişkin sert veya destekleyici tutumlarını açıklamaya başladı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan Birleşmiş Milletler'e kadar birçok aktör, bölgesel ve küresel güvenliğe etkileri olabilecek bu gelişmeyi yakından takip ediyor. Çin ve Rusya'dan gelen keskin kınamalar, Avrupa'daki endişeler ve bazı ülkelerin koşulsuz destekleri, Venezuela krizinin sıradan bir olay olmadığını gösteriyor. Bu gerilimli tablo, uluslararası hukukun ve egemenlik prensiplerinin bir kez daha tartışmaya açılmasına neden olurken, dünya kamuoyu bu kritik gelişmeleri merakla izliyor.
ANKARA - BHA
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Venezuela’daki gelişmelerin yakından takip edildiğini duyurdu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Türkiye’nin Venezuela’nın istikrarına ve halkının huzuruna önem verdiği vurgulanarak, mevcut durumun bölgesel ve küresel güvenlik açısından olumsuz sonuçlar doğurmaması için tüm taraflara itidal çağrısı yapıldı. Açıklamada ayrıca, krizin uluslararası hukuk çerçevesinde çözülmesi yönünde her türlü yapıcı katkının sunulmaya hazır olunduğu ve Caracas Büyükelçiliği aracılığıyla Türk vatandaşlarıyla koordinasyonun sürdüğü belirtildi.
Çin, ABD’nin eylemlerini Venezuela’nın egemenliğini ihlal eden “hegemonik” bir girişim olarak nitelendirerek sert şekilde kınadı. Rusya Dışişleri Bakanlığı da saldırıyı “son derece endişe verici” olarak tanımladı ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşinin durumunun açıklığa kavuşturulmasını istedi. İran, saldırının BM Şartı’na aykırı olduğunu vurgularken, Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel ABD’yi “devlet terörü uygulamakla” suçladı.
Meksika ve Kolombiya da askeri müdahaleye karşı olduklarını açıklarken, Kolombiya yönetimi olası mülteci hareketlerine karşı sınır bölgelerinde güvenlik önlemlerini artırdı. Belarus, saldırının uluslararası barış ve güvenliğe doğrudan tehdit oluşturduğunu belirtirken, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva müdahaleyi “kabul edilemez” olarak niteledi.
Fransa, ABD’nin askeri operasyonunun güç kullanmama ilkesini ihlal ettiğini savunarak kalıcı bir çözümün dışarıdan dayatılamayacağını vurguladı. Avrupa Birliği ise gelişmeleri yakından izlediğini, her koşulda uluslararası hukuk ve BM Şartı’na saygı gösterilmesi gerektiğini açıkladı.
Öte yandan İsrail, ABD’nin müdahalesini desteklediğini duyurarak Maduro’nun devrilmesini memnuniyetle karşıladığını bildirdi. Ukrayna da Maduro yönetiminin meşruiyetini tanımadığını ve Venezuela halkının özgürlük taleplerini desteklediklerini açıkladı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği, ABD’nin askeri eylemiyle birlikte Venezuela’da tırmanan gerginliğin bölgede endişe verici sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunarak, uluslararası hukuka uyulmasının önemine dikkat çekti.
ABD’nin Venezuela’ya yönelik adımları, dünya genelinde büyük bir diplomatik krize yol açtı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Venezuela’nın istikrarına vurgu yaparak itidal çağrısında bulunurken, krizin uluslararası hukuk çerçevesinde çözülmesi gerektiğini belirtti. Çin, Rusya, İran, Küba, Meksika, Kolombiya, Belarus, Brezilya ve Fransa gibi ülkeler, ABD’nin hamlesini sert bir dille kınayarak Venezuela’nın egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladılar. Bu ülkelerden bazıları müdahaleyi 'hegemonik', 'endişe verici' ve 'BM Şartı'na aykırı' olarak nitelendirdi. Öte yandan İsrail ve Ukrayna, ABD’nin müdahalesini desteklediklerini ve Maduro yönetiminin meşruiyetini tanımadıklarını açıkladılar. Avrupa Birliği ise gelişmeleri yakından izlediğini ve uluslararası hukuka uyulması gerektiğini bildirdi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği de tırmanan gerginliğin bölgede ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunarak, uluslararası hukukun önemine dikkat çekti. Bu durum, küresel arenada güç kullanmama ilkesinin ve devlet egemenliğinin ne kadar tartışmalı olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.