Akıllı telefonlar hayatımızın vazgeçilmezi olsa da, yeni nesil kullanım alışkanlıkları sağlığımızı ciddi şekilde tehdit ediyor. Özellikle serçe parmakla telefon tutuşu ve başparmakla yapılan sürekli kaydırma hareketleri, el ve bileklerde sinir sıkışmalarına yol açıyor. Bu sinsi tehlike sadece teknoloji bağımlılarını değil, ev hanımlarından gastronomi çalışanlarına kadar geniş bir kitleyi etkiliyor. Gece artan uyuşukluk ve el ayasında yanma gibi belirtilerle kendini gösteren bu sorun, tedavi edilmezse kalıcı hasarlara yol açabilir. Uzmanlar, bu durumdan korunmanın yollarını ve erken belirtileri açıkladı. El ve bilek sağlığınızı korumak için ne gibi adımlar atmanız gerektiğini öğrenmek için detayları kaçırmayın.
Akıllı telefonların ağırlaşması ve ekranların büyümesiyle birlikte gelişen tutuş alışkanlıkları, yeni nesil bir deformasyonu da beraberinde getirdi.
Telefonu alttan serçe parmakla desteklemek, bu küçük parmağın eklemlerine aşırı yük binmesine ve el ayasından geçen sinirlerin sıkışmasına neden oluyor.
Sadece tutuş değil, başparmakla yapılan sürekli kaydırma hareketinin de el bileğindeki karpal tünel bölgesinde enflamasyona yol açabildiğini hatırlatan Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bu durum, geceleri artan uyuşukluk, el ayasında yanma ve ilerleyen dönemlerde nesneleri tutamama yani güç kaybı ile kendini gösteriyor” dedi.
MOUSE DOĞRU KULLANILMIYOR
Gençler ve oyunseverler arasında yaygınlaşan bir diğer sorunun ise hatalı mouse kullanımı olduğunun altını çizen Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bileğin sürekli masa kenarına veya sert bir yüzeye baskı yapması sinir iletimini kesintiye uğratıyor. Bileğin masaya temas ettiği noktada oluşan sürekli basınç Karpal Tünel Sendromu"nun yanı sıra dirsek bölgesindeki sinirleri etkileyen "Kübital Tünel Sendromu"nu da tetikliyor” uyarısında bulundu.
EV HANIMLARI VE GASTRONOMİ ÇALIŞANLARI DA RİSK ALTINDA
Sinir sıkışmasının sadece teknolojiyle de sınırlı dolmadığını, mutfakta sürekli sebze doğramak, elde çamaşır sıkmak, bezle yer silmek veya saatlerce örgü örmek gibi tekrarlayan hareketlerin tendonların şişmesine neden olduğunu söyleyen Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bu şişlik, dar bir kanaldan geçen sinirleri baskılayarak şiddetli ağrılara yol açıyor. Özellikle ev hanımları ve gastronomi çalışanları bu sinsi tehlikenin odak noktasında yer alıyor” dedi.
KARINCALANMA VE ELEKTRİK HİSSİ DİKKATE ALINMALI
Özellikle elin ilk üç parmağı olan baş, işaret ve orta parmakta yoğunlaşan karıncalanma ve uyuşma hissi, sinirler üzerindeki baskının sinir sıkışmasının habercisi olabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Buna ek olarak, sabahları uyandığınızda ellerde hissedilen sertlik ve parmakların tam kapatılamamasına neden olan yalancı şişlik hissi de dikkat edilmesi gereken bulgular arasında yer alıyor. Günlük rutin sırasında bardak veya kalem gibi hafif nesnelerin istemsizce elden düşürülmesi, sinir hasarının ince motor becerilerini etkilemeye başladığını gösterir. Bu tabloya zaman zaman bilekten başlayıp kola kadar yayılan ani elektrik çarpması hissi de eşlik edebilir. En karakteristik belirtilerden biri ise geceleri artan ağrılar nedeniyle uykudan uyanmak ve rahatlamak için elleri sallama ihtiyacı duyulmasıdır. Bu şikayetlerin süreklilik kazanması, el sağlığının korunması adına uzman bir görüşe başvurulması gerektiğini işaret eder” diye konuştu.
Erken evrede bileği nötr pozisyonda tutan ateller kullanmanın sinir üzerindeki baskıyı azaltabildiğini söyleyen Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “İlaç tedavisiyle geçmeyen durumlarda sinir çevresindeki ödemi dağıtacak fizik tedavi uygulamaları ve lokal enjeksiyonlar devreye girer. Eğer sinir hasarı ilerlemişse ve kas erimesi başlamışsa, yaklaşık 15-20 dakika süren lokal anestezi altındaki küçük bir cerrahi müdahale ile sıkışan kanal açılır” dedi.
KALICI SİNİR HASARINI ÖNLEMENİN 3 YOLU
1. Tutuş alışkanlığınızı değiştirin: Telefonu serçe parmağınızla alttan desteklemek yerine, iki elinizle tutmaya veya bir telefon tutucu kullanmaya özen gösterin.
2. Ergonomik ekipman seçin: Mouse kullanırken bilek desteği olan pedler tercih edilmeli, bilek ile masa kenarı arasındaki temas kesilmeli.
3. "Dijital Mola" verin: Her 20 dakikada bir el ve bilek egzersizleri yapın. Parmakları geriye doğru esnetmek kan dolaşımını rahatlatır.
Günümüz dünyasında akıllı telefonlar ve bilgisayar mouse'larının hatalı kullanımı, el ve bilek sağlığını tehdit eden önemli bir sorun haline gelmiştir. Telefonu serçe parmakla desteklemek, sürekli başparmakla kaydırma yapmak ve bileği masa kenarına dayayarak mouse kullanmak gibi alışkanlıklar, 'Karpal Tünel Sendromu' ve 'Kübitsel Tünel Sendromu' gibi sinir sıkışmalarına davetiye çıkarıyor. Bu durum; karıncalanma, uyuşukluk, güç kaybı, elektrik çarpması hissi ve geceleri artan ağrılarla kendini gösterir. Sadece teknoloji kullanıcıları değil, mutfakta sebze doğrama, çamaşır sıkma gibi tekrarlayan el hareketleri yapan ev hanımları ve gastronomi çalışanları da risk altındadır. Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, erken evrede bileği nötr pozisyonda tutan ateller, ilaç ve fizik tedavi ile çözüm bulunabileceğini, eğer sinir hasarı ilerlemiş ve kas erimesi başlamışsa cerrahi müdahalenin gerekli olabileceğini belirtiyor. Kalıcı sinir hasarını önlemek için tutuş alışkanlıklarını değiştirmek, bilek desteği olan ergonomik ekipmanlar kullanmak ve her 20 dakikada bir 'Dijital Mola' vererek el bileği egzersizleri yapmak büyük önem taşımaktadır.