Son dönemde etkili olan şiddetli sağanaklar Türkiye’nin birçok bölgesinde ani sel ve taşkınlara yol açarken barajlardaki doluluk oranları son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. İklim değişikliğiyle sıklaşan aşırı hava olayları, sel ve kuraklık riskleri, su altyapılarının güvenli ve sürdürülebilir yönetimini her zamankinden önemli hale getiriyor. Yusufeli, Çetin ve Aşağı Kaleköy gibi dev baraj projelerinin imzacısı SU-YAPI’ya göre geleceğin barajları, kendi durumları hakkında sürekli veri sağlayan akıllı altyapılar olacak.
Ülke genelinde etkili olan aşırı yağışlar ve ani sel baskınları hayatı olumsuz etkilerken, su kaynaklarındaki ani ve büyük artışlar barajları dolup taşırma noktasına getirdi. Özellikle son dönemdeki yağış dalgalarıyla birlikte İstanbul başta olmak üzere birçok bölgede baraj doluluk oranları son 10 yılın rekor seviyelerine tırmandı. Su seviyelerinin kısa süre içinde bu denli yüksek oranlara ulaşması, milyonların hayatını emanet ettiği su yapılarının güvenli, esnek ve akıllı bir şekilde yönetilmesi gerektiği gerçeğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Barajlar Yapay Zeka ve Dijital İkiz Sayesinde Kendi Güvenliğini Sağlıyor
İklim krizinin ve ani hava olaylarının su yapıları üzerindeki riskleri artırdığına dikkat çeken SU-YAPI Mühendislik Genel Müdürü Ayşegül Gültekin Durgut, hayata geçirilen yenilikçi dijital izleme yaklaşımının kritik önemine vurgu yaptı. Dar Group ile birlikte Türkiye ve dünyada
hayata geçirdikleri büyük projelerle su mühendisliğine yön verdiklerini belirtirken, klasik denetim yöntemleri ile akıllı dijital sistemler arasındaki farkı vurgulayan Durgut, süreci şu sözlerle anlattı:
"Son 10 yılın rekor seviyelerine ulaşan baraj doluluk oranları geleceğin barajlarının, kendi durumları hakkında sürekli veri sağlayan akıllı altyapılar olması gerektiğini gözler önüne seriyor. Yusufeli Barajı, Çetin Barajı veya Aşağı Kaleköy Barajı gibi devasa su yapılarında mühendisliğin sınırlarını zorluyoruz.
Geçmişte bu devasa su depolarının güvenliği ve doluluk yönetimi, dönemsel fiziki gözlemlere ve sınırlı manuel ölçümlere dayanıyordu. Bugün ise barajların farklı noktalarındaki sensörlerden elde edilen su sızıntısı, basınç, titreşim ve yapısal değişim verilerini merkezi bir dijital platformda bir araya getiriyoruz. Yapay zeka ve gelişmiş analiz yöntemleriyle farklı ölçümler birlikte değerlendirilerek olağan dışı değişimler anında belirleniyor ve olası riskler çok daha güvenilir biçimde analiz ediliyor. Sensör verilerinin geçmiş denetim sonuçları, bakım kayıtları ve mühendislik modelleriyle birlikte incelenmesi ise öngörücü bakım anlayışını öne çıkarıyor. Böylece bakım ve müdahale ihtiyaçlarının altyapının gerçek durumuna göre önceliklendirilmesi, olası sorunların büyümeden ele alınması ve beklenmedik işletme kesintilerinin azaltılması hedefleniyor."
Dijital Su Yönetimi Vizyonu COP31 Sinerjisiyle Buluşuyor
Baraj güvenliğinde dijital teknolojilerin kullanımına ve su altyapılarının iklim direncine odaklanan SU-YAPI, bu alandaki öncü yaklaşımını 11 Kasım’da Antalya’da düzenlenecek zirveye taşıyor. Dünya çapında 70'ten fazla ülkede 55.000’i aşkın çalışanıyla faaliyet gösteren, mühendislik, mimarlık ve danışmanlık alanında dünyanın önde gelen şirketlerini bünyesinde bulunduran Sidara tarafından Miracle Resort Otel'de gerçekleştirilecek “Kritik Altyapıların Geliştirilmesinde Zamanla Yarış” başlıklı zirvede; Dar, Perkins&Will, TYLin, Currie & Brown, Wood ve SU-YAPI gibi uluslararası mühendislik, mimarlık ve danışmanlık devleri bir araya gelecek. Zirve kapsamında düzenlenecek “Su Güvenliği Konusu Neden Daha Fazla Bekleyemez?” oturumunda, suyun ve altyapıların geleceği masaya yatırılacak.
Etkinliğe ilişkin değerlendirmede bulunan Ayşegül Gültekin Durgut, "Su güvenliği, iklim değişikliği karşısında ertelenemeyecek kadar önemli bir konu. Bu alanda geliştirilen dijital çözümlerin ve mühendislik yaklaşımlarının paylaşılmasını, geleceğe yönelik ortak adımlar atılması açısından değerli buluyoruz. COP31’in sinerjisiyle 11 Kasım'da düzenlenecek zirvemizde bu konuları daha ayrıntılı ele alacağız. İlgili tüm paydaşlarımızı su altyapılarının geleceğini birlikte değerlendirmeye davet ediyoruz" çağrısında bulundu.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı