Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) son raporu, dünya genelindeki gıda piyasalarında alarm zillerinin çaldığını gösteriyor. Nisan ayında yaşanan fiyat artışları, tüketicileri ve ekonomistleri tedirgin ediyor. Gıda fiyatlarındaki bu yükselişin ardında yatan nedenler neler? Bu durum, küresel ekonomiyi nasıl etkileyecek? Uzmanlar, özellikle tahıl, et ve süt ürünlerindeki fiyat artışlarının, önümüzdeki dönemde de devam edebileceği konusunda uyarıyor. Gelin, bu kritik gelişmenin detaylarına birlikte göz atalım.
ANKARA-BHA Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının gümrük tarifelerindeki belirsizliklerin etkisiyle nisanda, Mart 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktığını duyurdu. FAO'nun yayımladığı Gıda Fiyat Endeksi'ne göre, küresel gıda fiyatları Mart'a kıyasla yüzde 1 artarak 128,3 puana ulaştı. Böylece endeks, yükselişini art arda üçüncü aya taşıyarak son bir yılın en yüksek seviyesini görmüş oldu. FAO, küresel gıda fiyatlarındaki artışın tahıl, et ve süt ürünlerindeki fiyat artışlarının, şeker ve bitkisel yağlardaki düşüşleri geride bırakmasıyla yaşandığını belirtti. Gıda fiyatları, geçen yılın Nisan ayına göre ise yüzde 7,6 oranında bir artış gösterdi. Tahıl ve et fiyatlarındaki artış öne çıkıyor Tahıl Fiyat Endeksi, buğday fiyatlarının artışıyla birlikte aylık yüzde 1,2 yükseldi. Ancak yıllık bazda buğday fiyatları yüzde 0,5 oranında bir düşüş gösterdi. Rusya'da arz sıkıntılarının etkisiyle buğday fiyatları yükselirken, ABD'deki sıkı mısır stokları da dünya genelinde fiyatları artıran bir diğer faktör oldu. Et Fiyat Endeksi'nde ise, özellikle büyükbaş hayvan etinin fiyatları Avustralya ve Brezilya gibi büyük üreticilerde küresel ithalat talebinin yüksek olması ve ihracatın sınırlı olması nedeniyle yüzde 3,2 arttı. Bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki düşüşler Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Güneydoğu Asya'da palm yağı üretiminin azalmış olmasıyla birlikte, aylık bazda yüzde 2,3 düşüş kaydetti. Ancak yıllık artış yüzde 20,7 oldu. Ayçiçek yağı fiyatları ise büyük ölçüde sabit kaldı. Şeker Fiyat Endeksi, küresel ekonomik belirsizlikler ve bu belirsizliklerin içecek ve gıda sektöründeki talep üzerindeki potansiyel etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle yüzde 3,5 düştü. Süt ürünleri fiyatlarındaki artış Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Avrupa'daki azalan stokların etkisiyle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşan tereyağı fiyatlarının etkisiyle yüzde 2,4 arttı. Yıllık artış ise yüzde 22,9 olarak gerçekleşti. FAO, küresel gıda fiyatlarındaki artışların, dünya genelindeki ekonomik belirsizlikler, döviz kuru dalgalanmaları ve gümrük tarifelerindeki değişikliklerin etkisiyle devam edebileceğini belirtti.FAO'nun Gıda Fiyat Endeksi'ne göre, küresel gıda fiyatları Nisan ayında %1 artarak 128,3 puana yükseldi ve son bir yılın zirvesine ulaştı. Tahıl ve et fiyatlarındaki artışlar dikkat çekerken, şeker ve bitkisel yağlarda düşüş yaşandı. Buğday fiyatları Rusya'daki arz sıkıntıları nedeniyle yükselirken, et fiyatları Avustralya ve Brezilya'daki yüksek talep ve sınırlı ihracat nedeniyle arttı. Avrupa'daki azalan stoklar da süt ürünleri fiyatlarını yukarı taşıdı. FAO, ekonomik belirsizliklerin, döviz kuru dalgalanmalarının ve gümrük tarifelerindeki değişikliklerin, gıda fiyatlarını etkilemeye devam edebileceğini vurguluyor.