İş bulmak için deneyim, deneyim kazanmak için ise bir işe ihtiyaç duyan gençler, kariyerlerinin başlangıcında bir çıkmazla karşılaşabiliyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun araştırması, işverenlerin yüzde 81’inin adayların becerilerini değerlendirirken iş deneyiminden yararlanmayı sürdüreceğini ortaya koyuyor. NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu Kurucusu ve Medar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Konuralp Yılmaz, ilk işe geçişte gençlerin öğrenme potansiyelinin ve eğitim döneminde ürettikleri çalışmaların da dikkate alınması gerektiğini belirtiyor…
Üniversite eğitimini tamamlayarak çalışma hayatına adım atmak isteyen gençler için mesleki bilgi kadar bu bilgiyi uygulamada gösterebilmek de önem taşıyor. Ancak henüz kariyerinin başındaki adaylardan geçmiş iş deneyimi beklenmesi, ilk fırsata erişimi zorlaştırabiliyor. Uluslararası araştırmalar, deneyimin işe alımdaki ağırlığını ortaya koyarken eğitim ile çalışma hayatı arasında uygulamaya dayalı bağlantılar kurulmasının önemine işaret ediyor.
Dünya Ekonomik Forumu’nun İşlerin Geleceği 2025 raporuna göre, araştırmaya katılan işverenlerin yüzde 81’i, 2025–2030 döneminde adayların becerilerini değerlendirmek için iş deneyimini kullanmayı sürdüreceğini belirtiyor. Doğrudan beceri değerlendirmelerinden yararlanmayı öngörenlerin oranı ise yüzde 48. Bu bulgular, gençlerin eğitim boyunca kazandıkları yetkinlikleri somut çalışmalarla gösterebilmesinin önemini gündeme getiriyor.
“İlk iş, deneyim kazanılacak bir başlangıç olmalı”
Deneyim beklentisinin başlangıç pozisyonlarının niteliğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu Kurucusu ve Medar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Konuralp Yılmaz, şu değerlendirmede bulundu:
“İşverenlerin işe hazır adaylarla çalışmak istemesi anlaşılır bir beklenti. Ancak ilk işini arayan bir gençten, daha önce aynı sorumluluğu üstlenmiş bir çalışanla aynı birikimi beklediğimizde başlangıç fırsatlarını daraltıyoruz. İlk iş, gençlerin deneyim kazanacağı bir alan da olmalı. Adayın öğrenme isteğini, problem çözme yaklaşımını ve sorumluluk alma becerisini görebilen değerlendirme süreçlerine ihtiyaç var.”
Deneyime erişimde stajın niteliği de belirleyici
ABD merkezli Ulusal Üniversiteler ve İşverenler Birliği’nin (NACE) 2024 Öğrenci Araştırması, ücretli staj yapan öğrencilerin mezuniyet öncesinde, ücretsiz staj yapan veya hiç staj yapmayan öğrencilere kıyasla ortalama daha fazla iş teklifi aldığını gösteriyor. NACE’nin Job Outlook 2024 araştırmasında ise işverenler, diğer nitelikleri eşit iki aday arasında seçim yaparken staj deneyimini en önemli ayırt edici unsur olarak değerlendiriyor. ABD’deki bulgular, ilk işe geçişte deneyim kazanma fırsatlarının niteliğini de tartışmaya açıyor.
Stajların açık öğrenme hedefleri, rehberlik ve geri bildirimle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, “Gençlerin bir iş yerinde yalnızca bulunmasıyla, bir sürece katılarak sorumluluk üstlenmesi aynı şey değil. Stajın sonunda hangi beceriyi kazandığı, ne ürettiği ve nasıl bir geri bildirim aldığı açık olmalı. Ücretli ve erişilebilir staj olanaklarının yaygınlaşması, bu fırsatlardan daha fazla gencin yararlanabilmesi açısından da önemli” dedi.
“Özgeçmişteki süre kadar yapılan işe de bakılmalı”
Gençlerin eğitim döneminde yürüttükleri projelerin ve ekip çalışmalarının işe alımlarda daha görünür hale gelmesi gerektiğini belirten Yılmaz, deneyimin değerlendirilmesine ilişkin şunları söyledi:
“Bir öğrencinin geliştirdiği proje, bir ekip içinde üstlendiği görev ya da çözüm ürettiği bir problem, çalışma biçimine ilişkin değerli bilgiler verebilir. Bunlar profesyonel deneyimle aynı kapsamda olmayabilir; ancak adayın potansiyelini anlamak için dikkate alınmalıdır. Özgeçmişte kaç yıl yazdığı kadar, o kişinin ne yaptığına ve nasıl öğrendiğine de bakılmalı.”
NEFA gibi gençlik ve ticaret platformlarının bu süreçte üstlenebileceği role de değinen Yılmaz, gençlerle iş dünyası arasındaki temasın süreklilik taşıması gerektiğini ifade etti:
“Gençlerin sektörleri tanıyabildiği, profesyonellere soru sorabildiği ve çalışmalarına geri bildirim alabildiği ortamların çoğalması gerekiyor. Bu temasların proje geliştirme ve birlikte üretme fırsatlarına dönüşmesi, eğitimden çalışma hayatına geçişi destekleyebilir. Gençlerden deneyim beklerken, o deneyimi kazanabilecekleri alanları açmak da ortak sorumluluğumuz.”
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı