İzmir, çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etme yolunda önemli bir eşiği aştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin öncülüğünde başlatılan 'Dönüşüme Evde Başla' projesiyle, şehrin geri dönüşüm kapasitesi rekor seviyeye ulaştı ve atık yönetiminde adeta bir devrim yaşandı. Kapıdan kapıya toplama modeli sayesinde aylık işleme kapasitesi 550 tona yükselirken, proje kısa sürede 8 ilçe ve 28 mahalleyi kapsayarak binlerce haneye ulaştı. Reddedilen atık oranının yüzde 1'in altına düşmesi, İzmirlilerin çevre bilincindeki artışı gözler önüne seriyor. Bu başarılı hamle, sadece atık miktarını azaltmakla kalmayıp, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir İzmir bırakma hedefine de büyük katkı sağlıyor.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin ardından hayata geçirilen “Dönüşüme Evde Başla” projesi, kısa sürede İzmirliler tarafından benimsendi.

Avrupa ülkelerinde yaygın olan kapıdan kapıya atık toplama modeli Mart 2025’te İzmir’de uygulamaya geçti. İlk etapta 6 ilçede başlayan proje bugün 8 ilçe ve 28 mahallede sürüyor.

Proje kapsamında bugüne kadar 2 bin 800 ton ambalaj atığı toplanarak İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi’nde geri dönüşüme kazandırıldı.

Tesiste nisan 2024 öncesinde aylık 400 ton olan karışık ambalaj atığı işleme kapasitesi, yaklaşık yüzde 40 artarak 550 tona yükseldi.

REDDEDİLEN ATIK ORANI YÜZDE 1’İN ALTINDA

İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülen “Dönüşüme Evde Başla” projesi kapsamında Karabağlar, Bayraklı, Konak, Menderes, Bornova, Narlıdere, Buca ve Karşıyaka’da ambalaj atıkları düzenli olarak toplanıyor.

Geri dönüşüme kazandırılan 2 bin 800 ton ambalaj atığının yüzde 35’ini plastik, yüzde 30’unu cam, yüzde 25’ini kağıt-karton, yüzde 9’unu ise metal atıklar oluşturdu.

Projede reddedilen atık oranının yalnızca yüzde 0,95 olması ise doğru ayrıştırma konusunda önemli bir başarı olarak değerlendirildi.

Projenin, başta Bornova ve Bayraklı olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor. Artan kapasite ihtiyacına yanıt verebilmek amacıyla Menemen Seyrek’te ikinci bir tesis kurulması da planlanıyor.

8 İLÇE VE 28 MAHALLEDE DEVAM EDİYOR

Proje; Bayraklı’nın Refik Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl, Manavkuyu, Bornova’nın İnönü, Kazımdirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4, Erzene, Buca’nın Yiğitler, Karabağlar’ın Üçkuyular, Fahrettin Altay, Basın Sitesi, Karşıyaka’nın Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler, İnönü, Konak’ın Kültür, Alsancak, Menderes’in Hürriyet ve Narlıdere’nin Yenikale ile Sahilevleri mahallerinde devam ediyor.

“GERİ DÖNÜŞÜMDE FARKINDALIK YÜKSELDİ”

İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, proje sayesinde hem geri dönüşüm kapasitesinin hem de toplumsal farkındalığın arttığını belirtti. Kalafat, “Nisan 2024’ten önce İzdönüşüm tesisinde aylık yaklaşık 400 ton karışık ambalaj atığını işleyip ayrıştırıyorduk. Başkanımız Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde Avrupa’daki örnek modeller incelenerek Mart 2025’te ‘Dönüşüme Evde Başla’ projesini hayata geçirdik. Artık ambalaj atıklarını kaynağında topluyoruz. Aylık topladığımız ambalaj atığı miktarı 550 tona kadar ulaştı ve tüm atıkları İzdönüşüm tesisinde türlerine göre ayrıştırıyoruz” dedi. Projeyle birlikte yalnızca toplanan atık miktarının artmadığını, vatandaşlarda geri dönüşüm bilincinin de geliştiğini vurgulayan Kalafat, “İzmirliler artık hangi atığın ambalaj atığı olduğunu daha iyi biliyor. Bu süreç, tüketim alışkanlıklarında da önemli bir farkındalık yarattı” diye konuştu.

“TOPLAMA VE AYRIŞTIRMA KAPASİTEMİZ YÜZDE 40’A YAKIN ARTTI”

Ambalaj atıklarının toplama sürecine ilişkin bilgi veren ve metropol genelinde yaklaşık 500 bin vatandaşa hizmet sunduklarını belirten İlkay Kalafat, projenin giderek büyüdüğünü ifade etti.

Kalafat, “Projemiz önümüzdeki süreçte daha da yaygınlaşarak devam edecek. İzdönüşüm tesisindeki toplama kapasitemiz ve ayrıştırma faaliyetlerimiz yüzde 30-40 oranında arttı. ‘Dönüşüme Evde Başla’ projesinin tüm İzmir’e yayılmasını ve Türkiye’ye örnek olmasını hedefliyoruz” dedi.

UYGULAMA VATANDAŞIN CEBİNDE

“Dönüşüme Evde Başla” projesinin uygulandığı ilçe ve mahallelerde yaşayan vatandaşlar için mobil uygulama da hizmete sunuldu. Uygulama sayesinde vatandaşlar talep, öneri ve şikâyetlerini doğrudan iletebiliyor. Böylece tesis ile doğrudan iletişim kurulması ve yaşanan aksaklıklara daha hızlı çözüm üretilmesi hedefleniyor.

TKİN ATIK YÖNETİMİ

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülen “Dönüşüme Evde Başla” projesi kapsamında, görevli personelin hanelerden topladığı atık poşetlerinin üzerinde bir QR kod yer alıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen uygulama sayesinde oluşturulan veri tabanında hanelerin bilgileri kayıt altına alınıyor. Böylece toplama yapılan haneler ve atık poşetleri eşleştiriliyor. Toplanan poşetlerde yer alan ambalaj atıkları İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi türüne göre ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılıyor. Atık poşetlerine yalnızca ambalaj atıklarının atılması gerekiyor.

KISIKKÖY – ESTİM ATIK TOPLAMA FAALİYETLERİ

“Dönüşüme Evde Başla” projesinin yanı sıra, sanayi ve ticaret bölgelerinde oluşan ambalaj atıklarının yönetimine yönelik çalışmalar başlatıldı.

Bu kapsamda, Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi (ESTİM) bölgesinde faaliyet gösteren işletmelerden kaynaklanan ambalaj atıkları, İzdoğa koordinasyonunda toplanarak geri dönüşüme kazandırılıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Dr. Cemil Tugay liderliğinde başlattığı 'Dönüşüme Evde Başla' projesi, Mart 2025'ten itibaren Avrupa standartlarında kapıdan kapıya atık toplama modeliyle İzmir'de büyük bir dönüşüm başlattı. İlk olarak 6 ilçede başlayan bu çevre dostu girişim, kısa sürede 8 ilçe ve 28 mahalleye yayılarak 500 bin vatandaşa ulaştı. Proje kapsamında toplanan 2 bin 800 ton ambalaj atığı, İzdönüşüm tesisinde başarıyla işlenirken, tesisin aylık işleme kapasitesi 400 tondan 550 tona çıkarak yaklaşık %40'lık bir artış gösterdi. Toplanan atıkların %35'ini plastik, %30'unu cam, %25'ini kağıt-karton ve %9'unu metal oluştururken, reddedilen atık oranının sadece %0,95 olması, vatandaşların doğru ayrıştırma bilincinin yükselişini gösterdi. Projenin Bornova, Bayraklı ve Karşıyaka gibi ilçelerin tamamına yayılması ve Menemen'de yeni bir tesis kurulması hedefleniyor. Ayrıca, mobil uygulama ve QR kodlu takip sistemi ile akıllı atık yönetimi sağlanırken, Kısıkköy ESTİM bölgesindeki sanayi atıkları da sisteme entegre edildi. Bu kapsamlı hamle, İzmir'in sürdürülebilir bir geleceğe adım atmasında kritik bir rol oynamaktadır.