Kakao piyasasında son dönemde yaşananlar, adeta bir rollercoaster yolculuğunu andırıyor. 2024 yılında ton başına 12 bin doları aşarak rekorlar kıran kakao fiyatları, küresel arz endişeleri ve olumsuz hava koşullarıyla tüm dünyanın dikkatini çekmişti. Ancak beklenen olmadı ve Batı Afrika'daki kuraklık endişelerinin hafiflemesiyle birlikte fiyatlar, tarihi bir düşüşle adeta çakıldı. Bu dramatik geri çekilme, sadece emtia piyasasını değil, çikolata ve kakao ürünleri sektörünü de derinden etkiledi. Peki, rekor zirveden yüzde 48'i aşan bu ani düşüşün ardında yatan ABD'nin tarife kararı, artan rekolte beklentileri ve Avrupa düzenlemeleri gibi kritik faktörler neler?
ANKARA - BHA
Kakao fiyatları, 2024 yılında arza ilişkin endişelerin etkisiyle yükselerek ton başına 12 bin 931 dolarla rekor seviyeye ulaştı. Aynı yıl, Batı Afrika’daki olumsuz hava koşulları ve küresel stoklardaki düşüş nedeniyle fiyatlarda güçlü bir yükseliş yaşanmış, yıl 11 bin 675 dolar seviyesinden tamamlanmıştı.
Ancak Batı Afrika’da kuraklık endişelerinin azalması ve rekoltede artış beklentileriyle birlikte kakao fiyatları geçen yıl düşüşe geçti. ABD merkezli emtia borsası Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre, kakaonun ton fiyatı 2025 yılında yüzde 48,1 oranında gerileyerek tüm zamanların en hızlı yıllık düşüşünü kaydetti ve yılı 6 bin 65 dolardan tamamladı.
Fiyatlardaki düşüşte, ABD’nin kakao ürünlerine yönelik tarifeleri kaldırma planını açıklaması da etkili oldu. ABD, yüksek miktarda tükettiği ancak üretimini gerçekleştiremediği bazı tarım ürünlerini tarife dışı bırakırken, kakao da bu ürünler arasında yer aldı. Gümrük vergilerinin kaldırılması, ticaretteki belirsizlikleri azaltırken, tedarik zincirinde maliyetlerin düşebileceği beklentilerini güçlendirdi.
Öte yandan, dünyanın önde gelen çikolata ve kakao üreticileri de kakao ürünleri satışlarında gerileme öngördü. Avrupa Parlamentosu’nun, orman alanlarına zarar verilerek üretilen ürünlerin Avrupa Birliği’ne ithalatını engelleyecek yeni düzenlemelerin bir yıl ertelenmesine destek vermesi de fiyatlardaki aşağı yönlü hareketi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Kakao fiyatları, 2024 yılında Batı Afrika'daki olumsuz hava koşulları ve küresel stoklardaki düşüşün etkisiyle ton başına 12 bin 931 dolarla tüm zamanların rekorunu kırarak dikkat çekmişti. Ancak 2025 yılına gelindiğinde, piyasalar şaşırtıcı bir geri dönüşe tanık oldu. Batı Afrika'daki kuraklık endişelerinin azalması ve artan rekolte beklentileri, fiyatları aşağı yönlü bir sarmala sürükledi. ABD merkezli Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre, kakao ton fiyatı yıllık bazda yüzde 48,1 oranında sert bir gerileme yaşayarak 6 bin 65 dolara kadar düştü ve tarihin en hızlı yıllık düşüşüne imza attı. Bu düşüşte, ABD'nin kakao ürünlerine yönelik tarifeleri kaldırma kararı, ticaret belirsizliklerini azaltarak maliyet beklentilerini düşürdü. Ayrıca, önde gelen çikolata üreticilerinin satışlarda düşüş öngörüleri ve Avrupa Parlamentosu'nun orman tahribatını önlemeye yönelik düzenlemeleri bir yıl ertelemesi de fiyatlardaki aşağı yönlü baskıyı artıran diğer önemli faktörler arasında yer aldı. Bu gelişmeler, kakao piyasasında yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.