Ekim ayında reel kesim güveninde yaşanan artış, Türkiye ekonomisi için umut verici bir sinyal olarak değerlendiriliyor. İmalat sanayisindeki güven endeksi 100,8 seviyesine yükselirken, bu artışın ardında yatan faktörler merak konusu oldu. Peki, bu yükselişte hangi sektörler etkili oldu? Üretim hacmi ve siparişlerdeki değişimler neler? İşte, reel kesim güvenindeki bu artışın detayları ve ekonomiye olası etkileri...
ANKARA - BHA
İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1828 iş yerinin yanıtlarının değerlendirildiği ankete göre, Reel Kesim Güven Endeksi ekim ayında bir önceki aya kıyasla 0,6 puan artarak 100,8 seviyesine çıktı. Mevsimsellikten arındırılmış endeks ise 1,2 puan azalarak 102’ye geriledi.
Endeksi oluşturan anket sorularına göre; mevcut mamul mal stoku, sipariş miktarı, gelecek üç aya ilişkin istihdam, üretim hacmi, genel gidişat, sabit sermaye yatırımı ve ihracat siparişlerine dair olumlu değerlendirmeler endekse artış yönünde katkı sağladı. Son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler ise düşüş yönlü etki yarattı.
Son üç ayda üretim hacminde artış bildirenlerin oranı yükselirken, iç piyasa siparişlerindeki azalış eğilimi zayıfladı. İhracat siparişlerinde ise azalış yönlü beklentiler artış yönüne döndü.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki görüşler azalırken, mamul mal stoklarının mevsim normallerinin altında olduğunu belirtenlerin oranı arttı.
Gelecek üç aya ilişkin üretim, ihracat ve iç piyasa siparişlerinde artış bekleyenlerin oranı düşerken; istihdamda azalış yönlü beklentiler zayıfladı, sabit sermaye yatırım harcamalarında artış bekleyenlerin oranı yükseldi.
Son üç ayda ortalama birim maliyetlerde artış olduğunu bildirenlerin oranı azaldı. Buna karşın gelecek üç aya ilişkin maliyet artışı beklentileri güçlendi. Satış fiyatı artışı beklentileri ise zayıfladı.
Gelecek on iki ay sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi bir önceki aya göre 0,2 puan düşüşle yüzde 34,3 seviyesinde gerçekleşti.
Ankete katılan iş yerlerinin yüzde 54’ü üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildirirken, yüzde 13,7’si talep yetersizliğini en önemli kısıtlayıcı unsur olarak belirtti. Bu durumu sırasıyla mali imkansızlıklar, iş gücü eksikliği, ham madde ve ekipman yetersizliği ile diğer faktörler izledi.
Reel Kesim Güven Endeksi'nin Ekim ayında 0,6 puan artarak 100,8'e yükselmesi, imalat sanayisinde olumlu bir havanın estiğini gösteriyor. Endeksi oluşturan kalemlerdeki iyileşmeler, özellikle mevcut mamul mal stoku ve sipariş miktarındaki artış dikkat çekiyor. Ancak, mevsimsellikten arındırılmış endeksteki hafif düşüş ve talep yetersizliğinin hala önemli bir kısıtlayıcı faktör olması, dikkat edilmesi gereken noktalar arasında. ÜFE beklentisindeki gerileme ise enflasyonla mücadele açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir.