Türkiye'de Kültür Harcamaları Rekor Kırdı! İşte 2024 Rakamları

Türkiye'nin kültür alanındaki yatırımları ve harcamaları 2024 yılında çarpıcı bir artış gösterdi. Toplam kültür harcamaları, bir önceki yıla oranla %83,3'lük bir yükselişle 408 milyar TL'yi aştı. Bu büyüme, genel devlet harcamalarından hane halkı harcamalarına kadar geniş bir yelpazede kendini gösteriyor. Peki, bu artışın ardında yatan sebepler neler? Hangi kültürel alanlar en çok yatırım aldı? Kültürel istihdamdaki son durum ne? Tüm bu soruların cevapları ve daha fazlası haberimizde.

Türkiye’nin toplam kültür harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 83,3 artarak 408 milyar 339 milyon TL oldu. Kültür harcamalarının GSYH içindeki payı ise yüzde 0,9 olarak gerçekleşti.

GENEL DEVLET HARCAMALARININ PAYI YÜZDE 49,1

Toplam kültür harcamalarının yarısına yakınını genel devlet harcamaları oluşturdu. 2024 yılında genel devlet kültür harcamaları yüzde 76,1 artarak 200,3 milyar TL oldu.

Harcamaların; yüzde 67,8’i merkezi devlet bütçesinden, en yüksek payı ise yüzde 17,7 ile kültürel miras faaliyetleri aldı.

Hanehalklarının kültür harcamaları 2024’te güçlü bir artış göstererek 203,8 milyar TL’ye yükseldi.

Hanehalkı harcamalarının dağılımında; bilgi işleme ekipmanları (yüzde 25,0), kültürel hizmetler (yüzde 24,3), kitaplar (yüzde 18,1) başı çekti.

Kültürel sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin katma değeri 2024’te yüzde 73,9 artarak 188,5 milyar TL olurken, katkının sektörel dağılımında; kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması yüzde 20,7; sinema, video, TV yapımcılığı, ses kaydı ve müzik yayımlama yüzde 13,1; Mimarlık faaliyetleri yüzde 11,6 oldu.

Kültürel mal ihracatı 2024 yılında yüzde 8,1 artarak 9,87 milyar dolar, ithalatı ise yüzde 166 artışla 7,33 milyar dolar oldu.

Kültürel mal ihracatının toplam ihracattaki payı yüzde 4,2 olurken, kültürel mal ithalatının toplam ithalattaki payı yüzde 2,3 oldu.

En fazla ihracatı ve ithalatı yapılan kültürel alan el sanatları olurken, kültürel istihdam 957 bin kişiye ulaştı

2024 yılı istatistiki verilere göre kültürel istihdamın toplam istihdam içindeki payı yüzde 2,9 oldu.

İstihdam yapısı ise şöyle şekillendi:

Yüzde 52,2 erkek, yüzde 47,8 kadın, yüzde 45,4 yükseköğretim mezunu, yüzde 30,5 lise altı, yüzde 24,1 lise ve dengi okul mezunu.

Meslek grubu dağılımında el sanatları çalışanları yüzde 32,6 ile birinci sırada yer alırken, kadın istihdamının en yüksek olduğu alan diğer dil öğretmenleri (yüzde 77,7) oldu. En düşük olduğu alan ise sanat, kültür ve mutfakla ilgili yardımcı meslekler (yüzde 28,2) oldu.

2024 yılı, Türkiye'nin kültür ekonomisi açısından önemli bir dönüm noktası oldu. Toplam kültür harcamalarındaki %83,3'lük artışla 408 milyar TL'ye ulaşılması, sektördeki canlılığı ve potansiyeli gözler önüne seriyor. Genel devlet harcamalarının yanı sıra, hane halkı harcamalarındaki artış da dikkat çekici. Kültürel sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin katma değerindeki yükseliş ve kültürel mal ihracatındaki artış, sektörün genel ekonomik performansa olan katkısını vurguluyor. İhracat ve ithalat dengesi, kültürel istihdamdaki gelişmeler ve kadın istihdamının sektörel dağılımı gibi detaylar, Türkiye'nin kültür alanındaki büyüme potansiyelini daha net bir şekilde ortaya koyuyor.