Zihin bazen sisli bir sabaha uyanmış gibi ağırlaşır, düşünceler netliğini kaybeder ve odaklanmak imkansız hale gelebilir. Son dönemde artan bu “beyin sisi” şikayetleri, özellikle COVID-19 pandemisi sonrasında daha da belirginleşti. Günlük hayatta karşılaşılan isim unutkanlığı, kelime bulma zorluğu ve birden fazla işi aynı anda yapamama gibi sorunlar, aslında bir hastalığın değil, bir semptom grubunun işareti olabilir. Peki, bu zihinsel bulanıklık neden kaynaklanıyor ve COVID-19 ile bağlantısı nedir? Uzmanların açıklamaları ışığında, beyin sisinin gizemini aralıyor, nedenlerini ve bu rahatsız edici durumu hafifletmek için neler yapabileceğimizi inceliyoruz.
Zihin bazen sisli bir sabaha uyanmış gibi ağırlaşır, düşünceler netliğini kaybeder, odaklanmak zorlaşır. Günlük hayatın temposunda birçok kişi bu tabloyu “beyin sisi” olarak tarif eder.
Beyin sisinin bir hastalık değil semptomlar grubu olduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “Beyin sisi, tıbbi bir tanıdan çok, düşünme hızı ve bellekle ilgili zorlanmaları anlatan bir ifade. Tek başına hastalık olarak kabul edilmez ancak bazı hastalıkların belirtisi şeklinde ortaya çıkabilir. Belirtiler de zaman zaman artıp azalarak günlük hayatı etkileyecek kadar rahatsız edici olabilir” dedi.
En sık görülen yakınmaların isim, tarih ya da kelime unutma, konuşurken doğru kelimeyi bulmakta zorlanma, odaklanma güçlüğü ve yeni bilgileri eskisi kadar hızlı kavrayamama olduğunu ifade eden Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “Bazı kişiler için en zorlayıcı kısım aynı anda birkaç işi yönetememektir. Daha önce rahatça yapılan bir işin adım adım planlanması gerekebilir ve bu durum iş performansını, okul başarısını, öz güveni ve sosyal ilişkileri etkileyebilir. Beyin sisinin tek bir nedeni yoktur bununla birlikte uyku kalitesinin bozulması, uykusuzluk ve yüksek stres tetikleyiciler arasında yer alır. Menopoz dönemi ve hormonal değişiklikler de bu tabloyu belirginleştirebilir. Özellikle COVID-19 sonrası uzayan iyileşme süreçleriyle birlikte bu yakınmalar daha sık dile getirilmeye başlandı” dedi.
Jet lag da beyin sisine yol açabilir
Yaşam tarzı faktörlerinin de beyin sisi üzerinde etkili olabileceğini vurgulayan Işık, “Yetersiz egzersiz, dengesiz beslenme, az su içmek, uzun süre ekrana bakmak, jet lag ve alkol kullanımı zihni sisli hale getirebilir. Bazı kişilerde depresyon ve anksiyete bu şikayetlere eşlik edebilir. Ayrıca diyabet, kansızlık, migren, otoimmün hastalıklar, MS ve kanser tedavisi sürecinde de benzer şikayetler görülebilir. Bu nedenle yakınmalar sıklaşıyor ve günlük hayatı etkiliyorsa durumu netleştirmek için tıbbi değerlendirme gerekir” dedi.
Bulmaca, sudoku, yapboz beyni aktif tutuyor
Tedavide önceliğin altta yatan nedeni saptamak olduğunu açıklayan Işık, “Eğer altta yatan bir neden varsa asıl çözüm o nedeni tedavi etmektir. Bunun yanında uyku düzenini toparlamak, dengeli beslenmek, yeterli su içmek, alkolü sınırlamak, stres yönetimi tekniklerinden yararlanmak ve düzenli egzersiz yapmak yakınmaları hafifletebilir. Günlük bir rutin oluşturmak, aynı anda çok iş yapmaktan kaçınmak, işleri küçük parçalara bölmek ve dikkat dağıtıcıları azaltmak da zihni toparlamaya yardımcı olur. Ayrıca bulmaca, sudoku, yapboz gibi aktiviteler ya da yeni bir beceri öğrenmek beyni aktif tutar” dedi.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
Beyin sisi, tıbbi bir hastalık değil; düşünme hızı ve bellekle ilgili zorlanmaları ifade eden bir semptom grubudur. Unutkanlık, odaklanma güçlüğü, kelime bulma zorluğu gibi yakınmalarla kendini gösteren bu durum, günlük hayatı ciddi şekilde etkileyebilir. Özellikle COVID-19 pandemisi sonrası iyileşme süreçlerinde şikayetlerin arttığı gözlemlenmiştir. Uykusuzluk, yüksek stres, menopoz gibi faktörlerin yanı sıra, yetersiz egzersiz, dengesiz beslenme, uzun süre ekrana bakmak gibi yaşam tarzı alışkanlıkları da beyin sisini tetikleyebilir. Diyabet, migren ve otoimmün hastalıklar gibi altta yatan tıbbi durumlar da benzer şikayetlere yol açabilir, bu yüzden persiste eden durumlarda mutlaka tıbbi değerlendirme şarttır. Tedavisinde öncelik, altta yatan nedeni saptamak ve gidermektir. Bunun yanı sıra, uyku düzenini iyileştirmek, dengeli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, stres yönetimi tekniklerini kullanmak ve zihni bulmaca, sudoku gibi aktivitelerle aktif tutmak semptomları hafifletmede büyük rol oynar. Beyin sisinin üstesinden gelmek için kapsamlı bir yaklaşım benimsemek esastır.
