Yurt dışı online alışveriş tutkunlarının dikkatine! Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'ndan gelen son dakika açıklamasıyla, sınır ötesi e-ticaret alışverişlerinde uygulanan 'basitleştirilmiş gümrük beyannamesi' dönemi sona eriyor. 1 Şubat'tan itibaren tüm yurt dışı e-ticaret ürünleri için geçerli olacak bu radikal değişiklik, özellikle ürün güvenliği ve sahte ürünlerin önüne geçmek amacıyla hayata geçirildi. Avrupa Birliği ve ABD gibi global devlerin de benzer adımlar attığı bu süreçte, Türkiye de vatandaşlarını güvensiz ürün riskinden korumayı hedefliyor. Artık 30 avro altı ürünler dahi detaylı gümrük incelemesine tabi olacak, bu da alışveriş deneyiminizi önemli ölçüde değiştirecek. Peki, bu yeni düzenleme sizin alışveriş alışkanlıklarınızı nasıl etkileyecek ve güvenli ürün erişimi konusunda ne gibi avantajlar sunacak?
ANKARA - BHA
Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, son dönemde sınır ötesi e-ticaret sitelerinden satın alınan ürünlere ilişkin özellikle ürün güvenliği konusunda ciddi tereddütlerin ortaya çıktığı belirtildi. Bu kapsamda Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin yeni uygulamaları hayata geçirdiği ifade edildi.
Avrupa Tüketici Örgütü tarafından gerçekleştirilen ürün güvenliği testlerine atıf yapılan açıklamada, söz konusu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük bölümünün AB ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddelere rastlandığı aktarıldı.
Açıklamada, AB’nin bu ürünlere yönelik geçiş sürecinde ilave vergiler uyguladığı ve 2026 yılı itibarıyla basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldırmayı planladığı kaydedildi. ABD’de de 800 doların altındaki siparişler için uygulanan basitleştirilmiş gümrük işlemlerine son verildiği hatırlatıldı.
Bakanlığın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Geçtiğimiz aylarda Bakanlığımızca ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen 182 ürün incelenmiş, uygunsuz ürün oranı yüzde 81 olarak tespit edilmiştir. Analiz sonuçları çerçevesinde ilk etapta uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncaklar, ayakkabılar ve saraciye ürünleri, 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın ‘basitleştirilmiş gümrük beyannamesi’ kapsamı dışına çıkarılmıştı.”
Açıklamada, e-ticaret platformları aracılığıyla ülkeye giren ürünlerin Türkiye’nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve teknik düzenlemelere uyumu konusunda incelemelerin sürdüğü, bu çerçevede vatandaşların sağlıklı ve güvenli ürünlere erişimini sağlamak amacıyla ilave tedbir ihtiyacının ortaya çıktığı vurgulandı.
Tedbirler yalnızca sınır ötesi e-ticareti kapsıyor
Uluslararası gelişmeler ve ürün güvenliği riskleri doğrultusunda, Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar’ın muafiyetlere ilişkin hükümlerinde değişikliğe gidildiği bildirildi. Buna göre, gerçek kişiler adına gelen ve kıymeti 30 avroya kadar olan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesiyle ithalatı sona erdirildi.
Açıklamada, daha önce üç ürün grubuyla sınırlı olan uygulamanın genişletildiği ve 1 Şubat’tan itibaren geçerli olmak üzere yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satılan tüm ürünler için, eşyanın değerine bakılmaksızın basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulamasının kaldırıldığı belirtildi.
Bu tedbirlerin yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olduğu, söz konusu ürünlerin normal denetimlere tabi tutulmak kaydıyla ithalatına ilişkin herhangi bir yasaklama getirilmediği de özellikle vurgulandı.
Sağlık amaçlı ürünler kapsam dışında tutuldu
Karar kapsamında, vatandaşların tedavi ve sağlık ihtiyaçları doğrultusunda sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine dayanarak kullanması gereken ilaç ve takviye edici gıdaların temininde aksama yaşanmaması amacıyla, kıymeti 1500 avroyu geçmemek üzere bu ürünlerin posta ve hızlı kargo yoluyla muafiyet hükümleri çerçevesinde basitleştirilmiş gümrük prosedürleriyle getirilebileceği bildirildi.
Ayrıca inceleme, test ve analiz amaçlı eşyalar, üretici ve ihracatçı firmaların ihtiyaç duyduğu numuneler ve modeller, kitap ve benzeri basılı yayınlar, diplomatik eşya, yolcu eşyası ile eğitim, bilim ve analiz eşyalarının basitleştirilmiş gümrük beyannamesiyle ithalatının mümkün olmaya devam edeceği ifade edildi.
Açıklamada, “Başta çocuklarımız olmak üzere tüm vatandaşlarımızın güvenli ve sağlıklı ürünlere erişimini sağlamak ve tüketicileri korumak amacıyla gerekli tüm tedbirleri almaya kararlılıkla devam edeceğiz. AB başta olmak üzere Gümrük Birliği kapsamında ürün güvenliği uyumu sağlanan ticaret ortaklarımızla karşılıklı tercihli düzenlemeler tesis edilmesine yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir” denildi.
Yurt dışı e-ticaret alışverişlerinde 1 Şubat 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kaldırılan basitleştirilmiş gümrük uygulaması, Bakanlık tarafından alınan önemli bir karar olarak dikkat çekiyor. Bu kararın temelinde, sınır ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen ürünlerin özellikle ürün güvenliği açısından ciddi riskler taşıdığının tespit edilmesi yatıyor. Yapılan denetimlerde, incelenen ürünlerin yüzde 81'inin uygunsuz olduğu ve halk sağlığı için tehdit oluşturduğu ortaya konuldu. Benzer endişelerle Avrupa Birliği ve ABD'nin de kendi gümrük uygulamalarında sıkılaştırmaya gittiği bir dönemde, Türkiye de vatandaşlarını toksik ve kanserojen maddeler içeren, güvenlik standartlarına uymayan ürünlerden korumayı amaçlıyor. Daha önce belirli ürün gruplarıyla sınırlı olan bu kısıtlama, artık değeri ne olursa olsun tüm yurt dışı e-ticaret ürünlerini kapsayacak şekilde genişletildi. Ancak, sağlık amaçlı ilaç ve takviye edici gıdalar ile inceleme, test, numune, kitap gibi özel kategorilerdeki eşyalar bu uygulamanın dışında tutuldu. Bu düzenlemeyle birlikte, tüketicilerin daha güvenli ve sağlıklı ürünlere erişimi sağlanırken, aynı zamanda yerli üreticilerin haksız rekabetten korunması da hedeflenmektedir. Bakanlık, Gümrük Birliği ortaklarıyla da ürün güvenliği uyumunu sağlamaya yönelik çalışmaların sürdüğünü vurguluyor.
